5 ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยใน NDA และวิธีแก้ไข (2026)

NDA (Non-Disclosure Agreement) เป็นสัญญาที่ธุรกิจใช้บ่อยที่สุด แต่ก็เป็นสัญญาที่ถูกทำผิดบ่อยที่สุดเช่นกัน NDA ที่เขียนไม่ดีอาจไม่มีผลบังคับใช้เมื่อเกิดเหตุจริง ทำให้ข้อมูลสำคัญรั่วไหลโดยไม่มีทางเรียกร้องค่าเสียหาย

สัญญาหนึ่งฉบับไม่ควรใช้เวลาหลายวัน AiDocx ช่วยให้คุณร่างสัญญาจนถึงลงนามได้ภายในเวลาดื่มกาแฟหนึ่งแก้ว

บทความนี้วิเคราะห์ 5 ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดใน NDA พร้อมวิธีแก้ไขและเทมเพลตข้อกำหนดที่ถูกต้อง

ข้อผิดพลาดที่ 1: คำนิยาม "ข้อมูลความลับ" ไม่ชัดเจน

ปัญหา

NDA จำนวนมากเขียนว่า:

❌ ตัวอย่างที่ผิด: "ข้อมูลความลับ หมายถึง ข้อมูลทั้งหมดที่เปิดเผยระหว่างคู่สัญญา"

คำนิยามแบบนี้กว้างเกินไป ศาลอาจตีความว่าไม่ชัดเจนเพียงพอที่จะบังคับใช้ได้ นอกจากนี้ยังรวมข้อมูลสาธารณะเข้าไปด้วย

วิธีแก้ไข

✅ ตัวอย่างที่ถูกต้อง:

"ข้อมูลความลับ" หมายถึง ข้อมูลที่ผู้เปิดเผยเปิดเผยให้แก่ผู้รับ ซึ่งมีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่งดังนี้:

(ก) ข้อมูลที่ระบุเครื่องหมาย "ลับ" "Confidential" หรือข้อความที่มีความหมายเดียวกัน

(ข) ข้อมูลที่เปิดเผยด้วยวาจา และผู้เปิดเผยแจ้งว่าเป็นความลับ ณ เวลาที่เปิดเผย และยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรภายใน 10 วันทำการ

(ค) ข้อมูลที่บุคคลที่มีเหตุผลพึงทราบว่าเป็นความลับ ตามลักษณะของข้อมูลหรือสถานการณ์ที่เปิดเผย

รวมถึงแต่ไม่จำกัดเพียง:

• ข้อมูลทางการเงิน งบการเงิน ประมาณการรายได้
• รายชื่อลูกค้าและราคาที่เสนอ
• แผนธุรกิจและกลยุทธ์
• ซอร์สโค้ดและสถาปัตยกรรมระบบ
• สิ่งประดิษฐ์ สูตร อัลกอริทึม

เปรียบเทียบ

แบบผิด	แบบถูก
"ข้อมูลทั้งหมด"	ระบุประเภทข้อมูลเป็นรายการ
ไม่มีเกณฑ์	มีเกณฑ์ 3 ระดับ (เครื่องหมาย/แจ้งวาจา/สมเหตุสมผล)
กว้างเกินไป ศาลอาจไม่บังคับ	เฉพาะเจาะจง บังคับได้

ข้อผิดพลาดที่ 2: ไม่มีข้อยกเว้น (Exceptions)

ปัญหา

NDA ที่ไม่มีข้อยกเว้นจะทำให้ผู้รับข้อมูลต้องรักษาทุกอย่างเป็นความลับ แม้ข้อมูลนั้นจะเป็นสาธารณะอยู่แล้ว หรือถูกบังคับโดยศาลให้เปิดเผย

วิธีแก้ไข

✅ ข้อยกเว้น 5 ประการที่ต้องมี:

ข้อมูลดังต่อไปนี้ไม่ถือเป็นข้อมูลความลับ:

(ก) ข้อมูลที่เป็นสาธารณะอยู่แล้ว หรือกลายเป็นสาธารณะโดยไม่ใช่ความผิดของผู้รับ

(ข) ข้อมูลที่ผู้รับมีอยู่แล้วก่อนได้รับจากผู้เปิดเผย โดยพิสูจน์ได้ด้วยบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร

(ค) ข้อมูลที่ผู้รับพัฒนาขึ้นโดยอิสระ โดยไม่ได้อ้างอิงหรือใช้ข้อมูลความลับ

(ง) ข้อมูลที่ได้รับจากบุคคลภายนอกซึ่งมีสิทธิ์เปิดเผยโดยชอบด้วยกฎหมาย

(จ) ข้อมูลที่ต้องเปิดเผยตามคำสั่งศาล กฎหมาย หรือหน่วยงานราชการ โดยผู้รับจะ:

• แจ้งผู้เปิดเผยล่วงหน้าภายในระยะเวลาที่สมเหตุสมผล
• เปิดเผยเฉพาะเท่าที่จำเป็นตามกฎหมาย
• ร่วมมือกับผู้เปิดเผยในการขอคำสั่งคุ้มครอง (Protective Order)

ข้อผิดพลาดที่ 3: ระยะเวลาไม่เหมาะสม

ปัญหา

สถานการณ์	ปัญหา
"ตลอดไป"	ศาลอาจไม่บังคับ ถือว่าจำกัดเสรีภาพเกินสมควร
"6 เดือน"	สั้นเกินไป ข้อมูลอาจยังมีมูลค่า
ไม่ระบุเลย	ไม่ชัดเจน เกิดข้อพิพาท

วิธีแก้ไข

✅ แนวทางที่แนะนำ:

"ข้อผูกพันรักษาความลับมีผลบังคับเป็นระยะเวลา 3 ปี นับจากวันที่ได้รับข้อมูลความลับแต่ละรายการ

ทั้งนี้ สำหรับข้อมูลที่เป็นความลับทางการค้า (Trade Secret) ตาม พ.ร.บ.ความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 ข้อผูกพันมีผลตลอดไปตราบเท่าที่ข้อมูลยังคงเป็นความลับทางการค้า"

ระยะเวลาที่แนะนำตามสถานการณ์

สถานการณ์	ระยะเวลาที่แนะนำ
เจรจาธุรกิจทั่วไป	2-3 ปี
สัญญาจ้างที่ปรึกษา	3-5 ปี
เทคโนโลยี/ซอฟต์แวร์	5 ปี หรือตลอดไป (สำหรับ Trade Secret)
M&A Due Diligence	3-5 ปี
สัญญาจ้างงาน	2-3 ปีหลังพ้นสภาพ

ข้อผิดพลาดที่ 4: ค่าเสียหายไม่สามารถบังคับได้จริง

ปัญหา

NDA ที่เขียนแค่ "ผู้ฝ่าฝืนจะต้องชดใช้ค่าเสียหาย" โดยไม่ระบุรายละเอียด ทำให้:

• ต้องพิสูจน์ค่าเสียหายจริง (ซึ่งยากมากสำหรับข้อมูลความลับ)
• ใช้เวลาในศาลนาน
• ไม่มีมาตรการเร่งด่วนเมื่อเกิดเหตุ

วิธีแก้ไข

✅ ข้อกำหนดค่าเสียหายที่ดี:

(ก) เบี้ยปรับ: หากผู้รับฝ่าฝืนข้อตกลงรักษาความลับ ผู้รับตกลงชำระเบี้ยปรับเป็นเงิน ___ บาท ต่อการฝ่าฝืนแต่ละครั้ง

(ข) ค่าเสียหายที่แท้จริง: เบี้ยปรับตาม (ก) ไม่ตัดสิทธิ์ผู้เปิดเผยในการเรียกร้องค่าเสียหายที่แท้จริงเพิ่มเติม

(ค) คำสั่งคุ้มครองชั่วคราว: ผู้รับยอมรับว่าการฝ่าฝืนจะก่อให้เกิดความเสียหายที่ไม่อาจเยียวยาด้วยเงินได้ ผู้เปิดเผยจึงมีสิทธิ์ขอคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว (Injunctive Relief) จากศาลโดยไม่ต้องวางเงินค้ำประกัน

(ง) ค่าใช้จ่ายทางกฎหมาย: ฝ่ายที่ฝ่าฝืนต้องรับผิดชอบค่าทนายความและค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีของอีกฝ่าย

ข้อผิดพลาดที่ 5: ไม่คำนึงถึง PDPA

ปัญหา

NDA ที่ร่างก่อนปี 2565 (ก่อน PDPA บังคับใช้เต็มรูปแบบ) มักไม่มีข้อกำหนดเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคล ทำให้เกิดปัญหาเมื่อข้อมูลที่แลกเปลี่ยนมีข้อมูลส่วนบุคคลรวมอยู่

วิธีแก้ไข

✅ ข้อกำหนด PDPA ที่ควรเพิ่มใน NDA:

(ก) หากข้อมูลความลับมีข้อมูลส่วนบุคคลรวมอยู่ ผู้รับจะปฏิบัติตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA)

(ข) ผู้รับจะประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลเฉพาะเท่าที่จำเป็นสำหรับวัตถุประสงค์ที่ตกลงกัน

(ค) ผู้รับจะใช้มาตรการรักษาความปลอดภัยที่เหมาะสมตามมาตรา 37 ของ PDPA

(ง) หากเกิดเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล (Data Breach) ผู้รับจะแจ้งผู้เปิดเผยภายใน 72 ชั่วโมง

(จ) เมื่อสัญญาสิ้นสุด ผู้รับจะลบหรือทำลายข้อมูลส่วนบุคคลทั้งหมด เว้นแต่กฎหมายกำหนดให้เก็บ

กรณีศึกษา: NDA ที่ไม่มีผลบังคับใช้ในศาลไทย

กรณีที่ 1: คำนิยามไม่ชัดเจน

บริษัทฟ้องอดีตพนักงานว่าละเมิด NDA โดยนำข้อมูลลูกค้าไปใช้ ศาลตัดสินว่า NDA ไม่สามารถบังคับได้ เพราะคำนิยาม "ข้อมูลความลับ" ระบุแค่ "ข้อมูลทั้งหมด" ไม่เจาะจงพอ

กรณีที่ 2: ระยะเวลาไม่สมเหตุสมผล

NDA กำหนดให้ "รักษาความลับตลอดไป" สำหรับข้อมูลทางการตลาดทั่วไป ศาลเห็นว่าไม่สมสัดส่วนกับลักษณะข้อมูล จึงไม่บังคับใช้

กรณีที่ 3: ไม่มีข้อยกเว้น

บริษัทฟ้องคู่ค้าว่าเปิดเผยข้อมูลความลับ แต่ข้อมูลนั้นเป็นข้อมูลสาธารณะอยู่แล้ว เนื่องจาก NDA ไม่มีข้อยกเว้น จึงเกิดข้อพิพาทยืดเยื้อ

สรุป: เช็คลิสต์ NDA ที่ดี

ข้อ	มีในสัญญา?	ตรวจสอบ
คำนิยามชัดเจน มีรายการประเภทข้อมูล	☐
ข้อยกเว้น 5 ประการครบ	☐
ระยะเวลาสมเหตุสมผล (2-5 ปี)	☐
Trade Secret = ตลอดไป	☐
เบี้ยปรับระบุจำนวน	☐
สิทธิ์ขอคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว	☐
ข้อกำหนด PDPA	☐
การคืน/ทำลายข้อมูล	☐
วัตถุประสงค์การใช้ข้อมูลชัดเจน	☐

ตรวจสอบ NDA ของคุณด้วย AiDocx

AiDocx AI ตรวจสอบ NDA ของคุณและระบุข้อผิดพลาดทั้ง 5 ประการโดยอัตโนมัติ:

• AI วิเคราะห์ความเสี่ยง — อัปโหลด NDA ระบบบอกว่ามีข้อผิดพลาดใดบ้าง
• แนะนำข้อกำหนดที่ขาด — ระบบแนะนำข้อกำหนดที่ควรเพิ่ม พร้อมเทมเพลต
• ร่าง NDA ใหม่ — หาก NDA เดิมมีปัญหามาก ใช้ AI ร่างฉบับใหม่ได้ทันที
• ลงนามออนไลน์ — ลงนามอิเล็กทรอนิกส์ ไม่ต้องพิมพ์

ข้อกำหนดเพิ่มเติมที่ NDA สมัยใหม่ควรมี

ข้อกำหนดการใช้ AI

ในยุคที่ AI เป็นเครื่องมือทำงาน NDA ควรระบุว่า:

ข้อ ___ (การใช้ AI)

ผู้รับจะไม่ป้อนข้อมูลความลับเข้าสู่ระบบ AI สาธารณะ (เช่น ChatGPT, Claude แบบฟรี) ที่อาจใช้ข้อมูลในการฝึกโมเดล เว้นแต่จะใช้ระบบ AI ที่มี Data Processing Agreement และรับประกันว่าไม่เก็บหรือใช้ข้อมูลในการฝึก

ข้อกำหนด Remote Work

เมื่อพนักงานทำงานที่บ้าน ข้อมูลอาจรั่วไหลง่ายขึ้น NDA ควรระบุ:

ผู้รับจะใช้มาตรการรักษาความปลอดภัยเทียบเท่ากับที่ใช้ในสำนักงาน รวมถึงการเข้ารหัสอุปกรณ์ การใช้ VPN และการไม่พูดคุยเรื่องข้อมูลความลับในที่สาธารณะ

เริ่มตรวจสอบ NDA ของคุณด้วย AiDocx วันนี้ — ไม่มี NDA ที่ดีก็ไม่มีการปกป้องที่แท้จริง